Wettelijke rente berekenen

Er zijn twee percentages en ze verschillen sterk:

• Niet-handelstransacties (consumenten, schadevergoeding, particuliere leningen): 4,00%, sinds 1 januari 2026.
• Handelstransacties (tussen bedrijven of met een overheid): 10,40%, sinds 1 juli 2026.

Het verschil is meer dan het dubbele. Welk percentage geldt, hangt af van de aard van de relatie — niet van wie de rekening stuurt. Een webshop die een particuliere klant aanspreekt, rekent dus de gewone wettelijke rente.

Meestal omdat één van beide het huidige percentage op de hele periode heeft toegepast. Het tarief verandert elk half jaar, en de schommelingen zijn groot: de gewone wettelijke rente ging van 2% (2022) naar 7% (2024) en weer terug naar 4% (2026).

Bij een vordering van € 5.000 waarover de rente loopt vanaf 1 januari 2024, is de correcte rente tot en met 22 september 2026 € 835,69. Reken je met alleen het huidige tarief van 4,00%, dan kom je op € 565,05 — een verschil van € 270,64.

De rekenhulp hierboven splitst automatisch per periode en laat elk tarief apart zien, zodat je de berekening regel voor regel kunt controleren.

Vanaf het moment dat de schuldenaar in verzuim is. Dat moment verschilt per situatie:

• Handelstransactie: automatisch vanaf de dag na afloop van de betaaltermijn van 30 dagen na ontvangst van de factuur, tenzij een andere termijn is afgesproken. Geen aanmaning nodig.
• Consument: meestal pas na een ingebrekestelling met een redelijke termijn, tenzij een fatale betaaltermijn was afgesproken.
• Schadevergoeding uit onrechtmatige daad: direct vanaf het moment van de schade, zonder ingebrekestelling.

Artikel 6:119 lid 2 BW bepaalt dat telkens na afloop van een vol jaar de over dat jaar verschuldigde rente bij de hoofdsom wordt opgeteld. Over het jaar daarna loopt de rente dus ook over die bijgeschreven rente.

Bij korte vorderingen scheelt dat weinig, bij lange veel. Over € 25.000 van 1 januari 2016 tot en met 31 december 2025 is de rente met rente-op-rente € 9.202,21 en zonder € 8.002,05 — een verschil van € 1.200,15.

De samengestelde rekenwijze is de wettelijke hoofdregel; hij telt vanaf de verzuimdatum, niet per kalenderjaar.

Alleen bij een handelsovereenkomst: een overeenkomst om tegen betaling goederen te leveren of diensten te verrichten, tussen ondernemingen onderling of tussen een onderneming en een overheidsorganisatie (artikel 6:119a BW).

Niet van toepassing op: vorderingen op consumenten, schadevergoeding, arbeidsovereenkomsten, alimentatie, en vorderingen tussen particulieren. Daar geldt de gewone wettelijke rente van 4,00%.

De handelsrente bestaat pas sinds 1 december 2002, voor overeenkomsten die vanaf 8 augustus 2002 zijn gesloten. Voor oudere vorderingen geldt het gewone tarief.

Automatisch, via een formule: de herfinancieringsrente van de ECB plus 8 procentpunt (artikel 6:120 lid 2 BW). Vóór 16 maart 2013 was de opslag 7 procentpunt.

Het tarief wordt elk half jaar opnieuw vastgesteld, op basis van de ECB-rente op 1 januari respectievelijk 1 juli. De huidige 10,40% komt dus uit een ECB-rente van 2,40%.

De gewone wettelijke rente wordt per Algemene Maatregel van Bestuur vastgesteld en gepubliceerd in het Staatsblad. Ook daarvoor volgt de overheid een vaste werkwijze: de ECB-herfinancieringsrente plus 2,25%, afgerond op hele procenten, met hooguit 2 procentpunt verandering per keer.

Ja. Is er een rentepercentage afgesproken in het contract of de algemene voorwaarden, dan geldt dat in plaats van de wettelijke rente. In de praktijk wordt vaak iets afgesproken als "1% per maand" of "de wettelijke rente plus 2 procentpunt".

Tegenover een consument mag zo'n beding wel niet onredelijk bezwarend zijn: een rente die veel hoger ligt dan de wettelijke kan door de rechter worden vernietigd. Bij consumentenkrediet geldt bovendien een wettelijk maximum: de wettelijke rente plus 8 procentpunt, nu dus 12,00%.

Met het werkelijke aantal dagen: 365, of 366 in een schrikkeljaar. Deze rekenhulp doet dat ook, per deelperiode.

Sommige partijen rekenen met een handelsjaar van 360 dagen. Dat levert een iets hogere rente op en is bij de wettelijke rente niet de juiste methode — al gaat het meestal om een verschil van minder dan 1,5%.

Artikel 6:44 BW geeft een vaste volgorde: een betaling gaat eerst af van de kosten, dan van de rente en pas daarna van de hoofdsom.

Dat verklaart waarom een deelbetaling je schuld soms nauwelijks verlaagt: het geld gaat op aan incassokosten en rente, terwijl de hoofdsom blijft staan en dus rente blijft opbouwen. Wil je dat anders, dan moet de schuldeiser daarmee instemmen.

Ja, bij lange looptijden. Er bestaat geen wettelijk plafond voor de wettelijke rente, anders dan bij incassokosten.

Wel kan een vordering verjaren: de hoofdvordering meestal na 5 jaar, en de rente verjaart afzonderlijk, ook na 5 jaar (artikel 3:308 BW). Daardoor is oudere rente vaak niet meer opeisbaar, tenzij de verjaring is gestuit. Loopt het om grote bedragen, laat dat dan juridisch toetsen.